Biuro Zakwaterowań
Sopot - eholiday

 

 

 

Spacery po Sopocie

Sopocka architektura eklektyczna łączy wiele historycznych stylów (neogotyk, neorenesans, neobarok i secesję, najbardziej popularną na początku XX w.) Wiele cennych zabytków sopockich pochodzi właśnie z przełomu XIX i XX wieku. Były one tworzone przez architektów sopockich, ale pod dużym wpływem kultury i sztuki niemieckiej. Z okresu, kiedy Sopot znajdował się w zasięgu kultury polskiej jedynym ocalałym zabytkiem jest Dworek Sierakowskich.

 

Dzięki temu, że Sopot uniknął zniszczeń wojennych (oprócz centrum miasta, które zostało spalone w marcu 1945), ocalał największy w Polsce kompleks zabudowy w stylu nadmorskich kurortów europejskich przełomu XIX i XX wieku.

Spacer po Sopocie śladami architektury sopockiej

1. ul. Kościuszki 25/27 - Ratusz Sopocki - pod koniec 1900 r. gmina odkupiła na swą siedzibę reprezentacyjną willę Fewsona, dziesięć lat później na jej miejscu wybudowano w latach 1910 -1911 ratusz według projektu Paula Puchmüllera, który rozbudowano w 1923 r.

 

2. ul. Kościuszki 29 - Willa Herbsta -wybudowana w latach 70 -ych XIXw., należała do Eduarda von Herbst (jeden z najbogatszych łódzkich przemysłowców i carski radca handlowy). Był on fundatorem m.in. witraży i dzwonów do Ewangelickiego Zboru Zbawiciela (obecny kościół św. Jerzego)

 

3. ul. Kościuszki 41 –Willa z 1890 r. Władysława Piotrowskiego z Warszawy, właściciela fabryki czekolady, z charakterystyczną klasycystyczną altanką w ogrodzie

 

4. Róg ul. Kościuszki i 3 Maja - Dworek Młynarza z I poł. XIX w. nakryty mansardowym dachem, od 1979 r. siedziba Oddziału Historii Pomorza Muzeum Stutthof w Sztutowie

 

5. ul. 3 Maja 45 - Willa z 1895 r. - wzniósł ją Heinrich Rickert - wydawca „Danziger Zeitung” i poseł do parlamentu pruskiego, w 1914 r. budynek przebudował dla własnych potrzeb sopocki architekt Hermann Wolschon. W latach 1957 -1991 mieszkał tu Jerzy Afanasjew, sopocki pisarz i scenarzysta

 

6. ul. Parkowa 46 i 47 - proste chałupki z połowy XIX w. należące do żyjących tu kiedyś rybaków, reprezentują przykład architektury miejscowej należącej do pierwszego najstarszego okresu sopockiego budownictwa

 

7. ul. Parkowa 43 i 45 - Kamienica z 1905 r. zaprojektowana przez Carla Kupperschmidt

 

8. ul. Poniatowskiego 8 - Willa Ernsta Claaszena z 1904 r., której pierwszym właścicielem był właśnie Ernst Claaszen - właściciel firmy eksportującej cukier i konsul Ameryki na całe Prusy Wschodnie, w roku 1924 jego firma zbankrutowała, a E.Classzen popełnił samobójstwo, rok później jego rodzina sprzedała dom. Obecnie mieści się tu Muzeum Sopotu

 

9. ul. Poniatowskiego 6 - Willa ‘Rosa’ - dawny pensjonat z początków XX w., obecnie mieści się tam nowoczesna przychodnia stomatologiczna

 

10. ul. Chrobrego 48 - Willa Basnera - wzorowana na zamku komtura malborskiego, zbudował ją sopocki w1909 r. kolekcjoner dzieł Friedrich Basner według projektu Adolfa Bielefeldta, po jego śmierci w 1934 r. część jego kolekcji trafiła do gdańskiego muzeum. Budynek ten odrestaurowany przez firmę „Cadena” dostał I miejsce w konkursie na modernizację roku 2000 w kategorii obiektów zabytkowych.

 

11. ul. Ks. Kordeckiego 14 - Secesyjny budynek mieszkalny z 1910 r. zaprojektowany przez Heinricha Dunkla. Secesję widać przede wszystkim w sposobie zdobienia elewacji (plastrony - odciśnięte w tynku roślinne wzory)

 

12. ul. Ks. Kordeckiego 4/6 – Pensjonat „Eden” z 1908 r. - od początku pełnił funkcję pensjonatu, po II wojnie światowej urządzono w nim dom wczasowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, w 1992 r. pensjonat zwrócono córkom przedwojennego właściciela, na uwagę zasługuje klatka schodowa będąca pod opieką konserwatora zabytków.

 

13. ul. Wojska Polskiego - Łazienki Południowe z 1907 r. według projektu Paula Puchmüllera, budynek nawiązuje do stylu norweskiego, a w latach 90 XX w. został przebudowany na potrzeby hotelu chińskiego.

 

14. Kościół ewangelicko – augsburski pod wezwaniem Zbawiciela wzniesiony w Parku Południowym według projektu Adolfa Bielefeldta w latach 1913 -14 na miejscu starszego kościoła z 1871 r.

 

15. ul. Grunwaldzka 11 - Budynek z XIX w. - dawny pensjonat „Dom Polski” Wiktora Kulerskiego, który funkcjonował w latach 1890 -1904. Wiktor Kurelski był właścicielem i wydawcą „Gazety Grudziąckiej”, autorem opublikowanego w 1892 r. „Przewodnika po Copotach i okolicy”, wydawał w latach 1897 -1903 „Copocką Gazetkę Kąpielową”. Od 1919 r. przeszedł na własność Antoniego Chołoniewskiego - publicysty i bojownika o polskość Pomorza. Niemcy wysiedlili go w 1921 r. z Sopotu, a posesję w 1940 r. skonfiskowali. Po wojnie przez długi czas mieściła się tu „Desa”.

 

16. ul. Grunwaldzka 1/3 - Zakład Balneologiczny zbudowany za 460 tys. marek w ciągu jednej zimy 1903/04 według projektu Paula Puchmüllera i Heinricha Dunkela, ciekawy obiekt z charakterystyczną wieżą, w „stylu” bajkowo - zamkowym. Stoi na miejscu pierwszego zakładu kąpielowego doktora Haffnera. Nad głównym portalem znajdujesię rzeźba Fenzloffa przedstawiająca syrenę, trytona oraz herb miasta. Komin w północno - wschodnim narożu obudowany wieżą przypominającą kształtem latarnię morską, z oszkloną galeryjką widokową u szczytu stanowi jedno z najatrakcyjniejszych miejsc widokowych Sopotu.

 

17. Molo - pierwsze molo zbudowali w 1817 r. Rosjanie w związku z postojem floty wojennej, ale odjeżdżając zniszczyli go. Pierwszy pomost o długości 36 m i szerokości 1,5 m zbudował w 1827 r. Jan Haffner. Rozbierano go co roku na jesieni i na wiosnę budowano od nowa corocznie wydłużając, tak że w roku 1882 miał już 75 m, w 1910 roku osiągnął długość 310 m i szerokość 10 m. Dzisiejszy kształt molo uzyskało w 1927 r. kiedy to wydłużono je do obecnych rekordowych rozmiarów 516 metrów długości. Jest to najdłuższe w Europie drewniane molo.

Trasa I

1. Aleja Niepodległości 781 - Dwór Hiszpański - najstarsza zachowana budowla sopocka, wybudowana w drugiej połowie XVI wieku przez zamożnych gdańskich mieszczan, spalona w 1734 r., wielokrotnie przebudowywana, obecny kształt pochodzi z lat 20 XIX w.

 

2. ul. Kościuszki 2 – Poczta z 1890r., rozbudowana w latach 1989 i 1904 r.

 

3. ul. Kościuszki 1 - Dworek z połowy XIX w. (plebania) wzniesiony na fundamentach dawnego Dworu Francuskiego, w którym w 1773 roku zatrzymał się król Stanisław Leszczyński chowając się przed pościgiem wojsk carskich i saskich. Przy dworze, który został w 1933 roku przebudowany na potrzeby plebanii, rośnie 300 -letni dąb zwany „Dębem Stanisława Leszczyńskiego”.

 

4. Plac Konstytucji 3 Maja - pełnił od 1874 roku do początków XX w. rolę sopockiego placu targowego.

 

5. Kościół św. Jerzego (dawny Zbór Zbawiciela) - zbudowany w stylu neogotyckim w latach 1899 -1901 pod patronatem cesarzowej Augusty Wiktorii która przekazała w darze 1000 marek. Cesarz Wilhelm II dołożył do tego 2000 marek osobiście zatwierdzając projekt i zalecając podwyższyć wieżę o 7,5 m, aby była widoczna dla statków płynących po zatoce. Na uroczystość poświęcenia świątyni w dniu 17 września 1901 roku przyjechała cesarzowa Niemiec. Kościół należał do ewnagelików do maja 1945, kiedy to przekazano go Kościołowi rzymskokatolickiemu. Od stycznia 1948 roku kościół św. Jerzego pełni funkcje kościoła garnizonowego.

 

6. ul. Monte Cassino 33 -39 - Zespół kamieniczek neogotyckich wybudowanych w latach 1901 -1902 według projektu Adolfa Lippkego, Pod numerem 39 mieścił się przed wojną hotel Keiserhoff.

 

7. ul. Czyżewskiego 12 - Dworek Sierakowskich zbudowany przez Kajetana Sierakowskiego pod koniec XVIII wieku jest dziś najstarszym zachowanym w całości zabytkiem Sopotu. Ród Sierakowskich był właścicielem dworku tylko przez 17 lat (1797 -1814). Podczas jednego z letnich pobytów, z Antonim Sierakowskim - synem Kajetana, przyjechał tu na krótki wypoczynek jego przyjaciel -17 -letni Fryderyk Chopin. Od 1974 roku dworek stanowi siedzibę Towarzystwa Przyjaciół Sopotu prowadzącego tam herbaciarnię, wystawy plastyczne, czwartkowe koncerty kameralne, odczyty, Teatr przy stole.

 

8. ul. Obrońców Westerplatte 24 - Willa Bergera - zbudowana przez radcę handlowego w latach 70 XIX w. w stylu późnoklasycystycznym, dookoła ogród z pozostałościami po fontannie. Od 1945 roku do 1954 willa ta była siedzibą Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych. Obecnie tę i inne wille mieszczące się na ulicy Obrońców Westerplatte zamieszkują rzeźbiarze, malarze, architekci wnętrz. Jest to ulica artystów, którzy co roku w czerwcu organizują święto ulicy urządzając przy okazji uliczny wernisaż swoich prac.

 

9. ul. Goyki 1 -3 - Rezydencja willowo -parkowa, którą wzniósł w pod koniec XIX w. (1894 r.) gdański kupiec Wilhelm Jüncke według projektu architekta K. Hofackera.

 

10. ul. Winieckiego 49 - Dolinny Młyn (Talmühle) - popularna restauracja funkcjonująca od lat 20 XIX w. do końca II wojny światowej i słynąca z wypieków. Obecnie dom mieszkalny.

 

11. ul. Haffnera 63 – wczesnośredniowieczne grodzisko, obecnie skansen archeologiczny „Grodzisko w Sopocie”. Znajdują się tu rekonstrukcje chat, bramy i palisady grodu z IX-X wieku, odtworzone dokładnie w miejscach ich odkrycia przez archeologów. Skansen jest oddziałem Muzeum Archeologicznego w Gdańsku.

 

12. ul. Haffnera 88 - Stolzenfels (obecnie Willa Krystyna ) wybudowany w latach 70 XIX w. przez przedsiębiorcę Stolza efektowny pałacyk o architekturze wzorowanej na renesansowych willach włoskich. Do 1945 r. mieściła się tam popularna restauracja. Po wojnie pałacyk przeznaczono na ośrodek wypoczynkowy Rady Ministrów, potem przez lata popadał w ruinę, w tej chwili na jego miejscu wybudowano budynek mieszkalny z luksusowymi apartamentami - Willę Krystyna.

 

13. ul. Haffnera 100 - Pensjonat „Magnolia” - dawna rezydencja następcy cesarskiego tronu

 

14. aleja Sępia 22 - Pensjonat „Maryla” - dobudowana do pensjonatu „Magnolia” w 1914 r. część reprezentacyjna. Książę Fryderyk Wilhelm przebywał w swej sopockiej rezydencji dwukrotnie (łącznie tylko 9 dni), klika tygodni spędziła w niej księżna Cecylia z czwórką dzieci.

 

15. ul. Powstańców Warszawy 12/14 - Grand Hotel - wybudowany w 1927 r. jako Kasino Hotel według projektu Otto Kloeppla i Richarda Kohnke, monumentalny, modernistyczny gmach był znany przede wszystkim z pełnych przepychu wnętrz - kryształowych żyrandoli, wyściełanych gobelinami ścian i mebli, oraz łazienek, w których można było puścić z kranu wodę morską. Bryła budynku od czasu powstania nie uległa zmianie. W hotelu zatrzymywało się wiele znanych osób. We wrześniu 1939 mieszkał tam Adolf Hitler, po wojnie zatrzymywały się tu goszczące w Trójmieście delegacje rządowe i artyści m.in. Charles Aznavour, Josephina Baker, Marlena Dietrich, Jan Kiepura, Fidel Castro. Najważniejszym gościem w dotychczasowej historii hotelu był prezydent Francji Charles de Gaulle i na jego cześć apartament, w którym nocował, do tej pory nazywany jest „degolowskim”.

 

16. ul. Monte Cassino 53 - Krzywy Dom - wybudowany w 2003 r. według projektu Małgorzaty i Szczepana Szotyńskich oraz Leszka Zaleskiego, swym charakterem nawiązuje do rysunków Jana Marcina Szancera oraz Pera Dahlberga - duńskiego rysownika od lat mieszkającego w Sopocie, na trzech piętrach kamienicy znajdują się puby, restauracje, sklepy oraz kluby.

 

Trasa II

 

 

 

 

1. ul Armii Krajowej - dawne Gimnazjum Realne - obecny Wydział Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego, wybudowane na początku XX w. według projektu Paula Puchmüllera

 

2. ul. Armii Krajowej - Gmach Straży Pożarnej - wybudowany na początku XX w. według projektu Paula Puchmüllera

 

3. ul. Moniuszki 10 - Hotel Opera - Pałacyk Myśliwski z początku XX w., przed wojną popularna restauracja.

 

4. ul. Moniuszki 12 - Opera Leśna - wybudowana w 1909 roku z inicjatywy kapelmistrza Paula Waltera Schaeffera, obecnie zajmuje teren 4 hektarów, na jej widowni może zasiąść 4400 widzów, a kanał dla orkiestry może pomieścić 110 muzyków. W 1964 roku widownia została przykryta dachem o powierzchni 4000 m2. Od ponad 40 lat na deskach Opery Leśnej odbywa się Festiwal Piosenki oraz ostatnio wznowiono Festiwal Operowy będący kontynuacją przedwojennej tradycji Festiwali Wagnerowskich, dzięki którym Sopot na początku XX w. znany był jako małe Bayreuth.

 

5. ul. Mickiewicza 34 -36 - Belwederek - zaprojektowany w stylu klasycystycznym przez Heinricha Dunkla

 

6. ul. Mickiewicza 12 - Willa z 1909 r. - eklektyczna, zbudowana dla Georga Mixa - właściciela fabryki czekolady, konfitur i marcepanów, po II wojnie siedziba PCK, parę lat temu dzięki przejściu na własność prywatną powoli odzyskuje dawny blask

 

7. ul Mickiewicza 5 - Willa Bielefeldta z 1911 r., którą architekt Bielefeldt wybudował dla siebie na mieszkanie i pracownię, po przejściu10 lat temu w prywatne ręce willa odzyskała swoją przedwojenną świetność

 

8. ul Armii Krajowej 70 - Willa z 1911 r. - zaprojektowana w stylu modernistycznym przez Heinricha Dunkla , bardzo nowoczesna jak na początek XX w.

 

Trasa III